Khu vực Vịnh Hạ Long là nơi tập trung nhiều bến cảng quan trọng thuận lợi cho giao thông đường thủy với các tỉnh trong cả nước và các nước trong khu vực, trên thế giới. Cảng Cái Lân được thiết kế cho tàu 4 vạn tấn cập bến và quy hoạch đến năm 2010, có năng lực thông qua 15 – 20 triệu tấn hàng hóa trên năm; Cảng xăng dầu B12 lớn nhất miền Bắc, có khả năng tiếp nhận tàu 3 vạn tấn; Cảng thương mại du lịch Hòn Gai có thể đón tàu 1 vạn tấn vào sát bờ, chuyên chở hàng nghìn khách du lịch và ô tô các loại xuyên Bắc – Nam; Cảng Cửa Ông hiện đón tàu 3 vạn tấn, dự kiến đạt công suất 5 - 6 triệu tấn hàng hóa thông qua vào năm 2010; Cảng chuyên tải Con Ong và Hòn Nét cho phép đón tàu đến 5 vạn tấn, ngoài ra còn có hàng loạt bến cảng nhỏ, vừa ven bờ như Cột 5, Cột 8, Sa Tô, Cao Xanh...
     Khu vực Vịnh Hạ Long có nhiều luồng lạch tự nhiên thuận lợi cho việc xây dựng, hình thành hệ thống giao thông đường thủy nội địa, luồng tuyến quốc tế đồng bộ.

Cảng tàu du lịch Bãi Cháy

     Ngoài số lượng tàu, xà lan lai dắt chuyên chở hàng hóa trên Vịnh còn có nhiều loại phương tiện tham gia dịch vụ vận chuyển khách du lịch tham quan Vịnh Hạ Long. Năm 2009 có 427 tàu du lịch (trong số đó có 133 tàu đủ tiêu chuẩn lưu trú trên Vịnh)... Chất lượng các tàu du lịch ngày càng được nâng cao, đáp ứng nhu cầu tham quan du lịch của khách trong và ngoài nước. Tổng vốn đầu tư cho các phương tiện tàu thuyền du lịch trong những năm qua đạt hàng trăm tỷ đồng. Hàng năm, các tàu thuyền du lịch được phân loại theo quy định, số lượng tàu đạt chuẩn và chất lượng ngày càng cao tăng nhanh.

Tàu cánh ngầm